بەشی چوارەم لە بابەتی یاسایی تایبەت بە ژنان، لێهاتووی(شیاوێتی) لایەنەکانی گرێبەستی هاوسەرگیرییە

2-1

مادەی حەوتەم لە یاسای باری کەسێتیدا دەڵێت:

١: مەرجی لێهاتویی بۆ هاوسەرگیری، ئەقڵ و تەواو کردنی تەمەنی ١٨ ساڵییە.

٢: دادووەر بۆی هەیە ڕێگە بدات بە یەک لە دوو هاوسەرەکان کە ئەگەر نەخۆشی عەقڵی هەبێ هاوسەرگیری بکات، ئەگەر بە ڕاپۆرتی لیژنەی پزیشکی تایبەتمەند دەرکەوت کە هاوسەرگیریەکە زیان بە کۆمەڵگە ناگەیەنێ و لە بەرژەوەندی خۆیەتی، بە مەرجێک هاوسەرەکەی دیکە بە ڕوونی و بەنوسین ڕازی بێ لە کاتی گرێبەستی هاوسەرییەکەدا.

لێرەدا پێویستە ئاماژە بدەین بەوەی دوو جۆر لێهاتوویی هەیە:

١/لێهاتوی تەواو(الاهلیة الكاملة)، ئەو کەسانەن لە ڕووی تەمەن و ئەقڵ، لێهاتوی تەواویان هەیە.

٢/لێهاتویی ناتەواو(الاهلیة الناقصة)ئەو کەسانەن کە کەم و کوڕیان هەیە وەک بونی نەخۆشی ئەقڵی یان تەواو نەکردنی تەمەنی هەژدە ساڵی، ئەمانە پێویستە ڕەزامەندی دادووەر وەربگرن بۆ ئەنجام دانی هاوسەرگیری .

مادەی هەشتەم لەیاسای ناوبراو ئاماژەی داوە بەوەی:

١/هەرکەسێک شازدە ساڵی تەمەنی تەواو کرد و داوای هاوسەرگیری کرد، دادووەر بۆی هەیە ڕێگە بدات ئەگەر دەرکەوت شایستەی و توانای جەستەی هەیە، ئەمەش دوای ڕەزامەندی سەرپەرشتیار (ولی)ی شەرعی دەبێت، ئەگەر سەرپەرشتیار(ولی) ڕێگر بوو ئەوا دادووەر داوای لێ دەکات لە ماوەیەکی دیاریکراودا ڕازی بێت، ئەگەر ڕەخنەی نەبێت یان ئەگەر ڕەخنەکەی شیاوی ئەوە نەبوو گوێی پێ بدرێت ئەوا دادووەر ڕێگە بەو هاوسەرگیریە دەدات.

٢/ئەگەر پێویستیەکی زۆر لە ئارادە هەبێت دادووەر بۆی هەیە ڕێگە بدات بەو کەسەی کە پێیی ناوەتە پازدە ساڵیەوە، مەرجیشە بۆ ئەو ڕێ پێدانە ئەگەر  کچ بێت باڵقبونی شەرعی بێت واتە کەوتبێتە سوڕی مانگانەوە، ئەگەر کوڕ بێت بە تەواوی خۆی ناسیبێت و توانای جەستەی هەبێت.

۳/دایک بە سەرپەرشتیار دادەنرێت کە باوک نادیار بێ یان مردبێت .

بەڵام ئەگەر ١٨ساڵی تەواو کردبێت پێویست بە ڕێگە پێدانی سەرپەرشتیار ناکات و هەریەک لە کچ و کوڕ دەتوانن خۆیان هەستن بە ئەنجام دانی هاوسەرگیری.

ئامادەکردنی: پارێزەر / ساکار عطا

 

Leave a comment