ئەو یاسایەی لە ٢٠١١بۆ خزمەتی ژنان بڕیاری لێدراوە، جێبەجێناکرێت

photo-1545693315-85b6be26a3d6 (1)

لە یاسای ژمارە ٨ی ٢٠١١ مادەی ٣ی خاڵی ٦دا هاتووە: “دەبێت ٪٦٠ کارمەندەکانی بەڕێوبەرێتییەکانی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی ژن بن” بەڵام ئەم یاسیە جێبەبەجێ نەکراوە، لە هەرسێ نوسینگەی ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا و هۆبەی بەکرەجۆ لە سلێمانی تەنها لە ڕۆژهەڵات هەندێک لێکۆڵەری ژن هەن ئەویش هەر ناگاتە ٪٦٠ ئەگەر نا لە دوو شوێنەکەی تر تەواو پێچەوانەیە.

بەڕێوبەرایەتییەکەمان ٣٦٠ کارمەندین نیوە زیاتریشمان ژنە، بەڵام ڕەنگە ڕێژەکە لە بنکەیەک بۆ بنکەیەکی دی بگۆڕێت، بۆ نمونە لە بنکەی ڕۆژهەڵات ڕێژەکە زۆرترینە بەڵام لە هۆبەی بەکرەجۆ کەمترە” مقەدەم هیوا کەریم وتەبێژەی بەڕێوەبەرێتی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی خێزان-ژنان، سلێمانی.

پارێزەر، گۆنا مەجید، بۆ (چاوی خەڵک) وتی: بوونی پۆلیس و لێکۆڵەری ژن لە بنکەکاندا زۆر گرنگە. ئەوانەی ڕودەکەنە بنکەکان، سکاڵاکار یاخود تۆمەتبار بن، لە هەردوو ڕەگەزن، بۆیە پێویستە لێکۆڵەریش لە هەردوو ڕەگەز بن و تەنانەت لێکۆڵەر و پۆلیسی ژن زیاتر بن کە بەداخەوە بە پێچەوانەوەیە.

هەروەها وتی: “زۆر ژن هەن دەیانەوێت کێشەکانیان بۆ لێکۆڵەرێکی ژن باسبکەن. هەروەها پۆلیسێکی ژن باشتر دەتوانێت مامەڵە لەگەڵ تاوانبارێکی ژندا بکات، ژن لەو پێگەیەدا دەتوانێت ڕۆڵی گرنگ بگێڕێت.”

نەریتییی کۆمەڵایەتی پێی وایە ژن بونەوەرێکی نەرم و ناسکە و ناتوانێت وەک مرۆڤێکی ئاسایی ببێتە پۆلیس یان لێکۆڵەر.

ئازاد حسێن، توێژەری کۆمەڵایەتی بۆ (چاوی خەڵک) وتی: هەست دەکەم جێبەجێنەکردنی ئەو یاسایە هەر بۆ ئەو بیرکردنەوە و نەریتیییە کۆمەڵایەتییە دەگەڕێتەوە کە پێی وایە ژن بونەوەرێکی نەرم و ناسکە و ناتوانێت وەک مرۆڤێکی ئاسایی ببێتە پۆلیس یان لێکۆڵەر.

“لە زۆرینەی شوێنە گرنگەکانی بڕیار و تەنفیزیشدا ڕەچاوی هاوسەنگی ڕەگەزی نەکراوە، لە کۆمەڵگە داخراوەکاندا ژن لە پەراوێزدایە بۆ گەیشتن بە مافە سەرەتاییەکانیشی، دەبێت شەڕی گەورە بکات.” ئازاد حسێن وتی.

“دەبێت کۆی ئەو یاسایە بە پڕۆژە یاسایەک تەعدیل بکرێتەوە، لە ڕاستیدا ئێمە زۆرینەی کارمەندەکانمان ئافرەتن، هەر ئەمەش کێشەی بۆ دروست کردوین، چونکە ژنە پۆلیسەکان زۆربەیان وەک پێویست ناتوانن ئەرک و واجباتەکانیان وەک پیاوان لە ئەستۆ بگرن بۆ نمونە کەمن ئەو ژنانەی دەتوانن خەفەریات بگرن واتە (شەو مانەوە)بە هۆی نەریتی کۆمەڵایەتییەوە.” مقەدەم هیوا وتی.

لە سەردانێکی مەیدانی تیمی (چاوی خەڵک)دا لێدوانمان لە ژنە ئەفسەرێک لە بەڕێوەبەرێتی توندوتیژی دژی خێزان-ژنان، کە نەیویست ناوی ئاشکرا بکەین وەرگرت: “لە سەرەتای دروستبوونی ئەم فەرمانگەیەوە وتومە دەبێت ژن ببێتە خاوەنی پۆست، ئەم پلەیە پێویستی بە ژن هەیە، هەر لەسەر ئەم قسانەشم درایەتی کراوم. مرۆڤ لە سەرەتای کارێکدا ڕەنگە هەڵە بکات، بەڵام هەڵەکان لە پیاو قبوڵ دەکرێت و ئاساییە، بەڵام لە ژن قبوڵ ناکرێت.”

هەروەها وتی” پۆستەکان ئاسانتر بە پیاوان دەدرێت، چونکە لە ڕوانگەی ئەوانەوە ژن ناتوانێت بەرپرسیارێتی وەربگرێت، جگە لەوەش زۆرێک لە پیاوان بەهۆی پەیوەندییە حیزبییەکانیانەوە دادەمەزرێن.”

بەڕێوبەرایەتی بەرەنگاربونەوەی توندوتیژی خێزانی و ژنانه‌ لە گەرمیانیش‌ ‏‏٣٧ ژن لە رێزه‌كانی دایه‌، وەک فریاد هیدایەت وتەبێژی بەڕێوبەرایەتی بەرەنگاربونەوەی توندوتیژی خێزانی و ژنانی ‏گەرمیان دەڵێت: “ڕێژە گرنگ نییە، وەک ئاماریش ئەم ژمارەیەی ئێستای گەرمیان زۆرباشە ‏بەبەراورد بە ساڵانی ڕابردوو تەنانەت بە ناوچەکانی دیکەش».‏

“کەتێک ژنان لە دەسەڵاتی بڕیارداندا بن کاریگەرییان لەسەر کەمبوونەوەی ڕێژەکانی توندوتیژیی دەبێت، ژنان هاوشانی پیاوان کاردەکەن. پێویستە کۆمەڵگە هۆشیاربکرێتەوە و یەکسانی ڕەگەزیی لە سەرجەم کایەکاندا بوونی هەبێت.” دڵسۆز زەنگەنە، چالاکوانی مافی مرۆڤ.

هەروەها دڵسۆز وتی: “بەداخەوە زۆرێک لەو یاسایانەی گرنگن و دەچنە خزمەتی خەڵکەوە جێبەجێ ناکرێن، کەمتەرخەمییەکە بۆ وەزارەتی ناوخۆ و کاروباری کۆمەڵایتی دەگەڕێتەوە کە بەدواداچوون بۆ جێبەجێکردنی نەکراوە.”

 

چاوی خەڵک / تایبەت

 

 

Leave a comment