تابان گەرمیانى: بەشداری پێکردنى ژن لەناوەندەکانى بریار پەیوەستە بەبەشدارى لەحیزب

بەشداری پێکردنى کردنى ئەکتیڤى ژنان لەپرۆسەى سیاسى هەرێمى کوردستان ولەنێو پەیرەو پرۆگرامەکانى پارتە سیاسییەکاندا یەکێکە لەو بابەتانەى زۆرترین بۆچوون وشیکردنەوەى جیاواز لەخۆدەگرێت.. ئایا حیزبە سیاسییەکانى کوردستان توانیویانە دەنگى ژن بکەنە دەنگێکى کارا لەناوەندى بریارى حیزبی دا ؟.. ئه‌ی خودى ژنان خۆیان تاچەند دەستپێشخەرن بۆچوونە پێشەوەو خۆسەلماندن لەبوارەکەدا ؟.
تابان گەرمیانى چالاکوانى بوارى ژنان وئەندامى مەکتەبى شەهیدانى یەکێتى نیشتیمانى کوردستان، لەگفتوگۆیەکى تایبەت بەماڵپەرى "چاوى خەڵک" تیشک دەخاتەسەر  رەهەنەدە جیاوازەکانى ئەم باسەو بەمشێوەیەش وەڵامى پرسیارەکان دەداتەوە:

*بەشدارى سیاسى ژن لەئەجینداى کارى حیزبەکاندا تاوەکو ئێستاش بۆچوونى جیاواز لەخۆئەگرێت.. هەندێک پێیان وایە بوونى ژن پێویستە لەکایە سیاسییەکاندا بۆ بەروپێشچوونى زیاترى پرۆسەى سیاسآ، بەپێچەوانەوە لاى هەندێکیش واشیدەکرێتەوە ئەو بەشداری پێکردنەى ژنان  دەکرێت تەنها کارێکى رووکەشى بێت وبریارى سیاسیش تەنها وتەنها پەیوەستە بەپیاوانەوە.. دەپرسم  لەنێو ئەو هەموو ئاڵۆزییانەدا ژنان لەکوێى ئەم بۆچوونانەدان ؟
ـ لەراستیدا هەردوو بۆچوونەکە دروستن.. بۆنموونە ئێستاش لەزۆرکایەدا کەحکومەت پێکدەهێنرێت لەهەردەزگاو دامەزراوەیەکدا بێت  نێوێنەرایەتى  ژن زۆر لاوازە یاخوود هەندى جاریش بوونى نییە ئەمەش بۆچەند هۆکارێک دەگەرێتەوە لەوانە تێنەگەیشتنى ئێمە لەماناى سیاسەت ئەمەیان بەشێوە گشتییەکەى، هەروەها هەندێک جار لاوازى ژن خۆشى لەبوارەکەدا، بەڵام وەکو خۆم پێم وایە ژن بەشدارى هەبووە لەسیاسەتدا ئەگەرچى لەئاستى خواستەکانى ئێمەى ژناندا نەبووە .

* ئاماژەت بەوەدا بەشداریێەکان لەئاستى خواستەکانى ژناندا نین.. هۆکار چییە بۆ ئەم گلەیى ونارەزایەتییە هەمیشەییەى ژنان ؟
ـ هۆکار زیاتر رێگرییەکانە، رێگرییە ئاینى وکەلتوورى وکۆمەڵایەتییەکان.. بۆنموونە منى ژن بۆ ئەوەى بەشدارى سیاسەت  بکەم  دەبێت  ژنێکى یاخى بم، ئەو ژنانەش کەبەشدارى سیاسەت دەکەن زۆرجار بەجۆرێک لەجۆرەکان باجیان داوە چ لەرووى جەستەییەوە بێت یاخوود لەرووى کۆمەڵایەتى ودەروونیشەوە.. من پێم وایە ژن ئەوکاتەى بەشدارى دەکات لەدونیاى سیاسەت کردن دەبێت جۆرێک لەدڵنەوایى بدات بەخێزانەکەى، لەبەر ئەوەى ئێمە بمانەوێت یاخوود نەمانەوێت کۆمەڵگاى ئێمە گۆمەڵگایەکى نەریتییەو لەهەموو ئەرک وکارێکى پەیوەست بەژیانى ژنان خۆشیانەوە  دەستێوەردانى خێزانى هەیە لەهەموو ئاست وپلەیەکدا.. ئیدى من واشى دەبینم ژن لەهەرێمى کوردستاندا سەرەراى ئەو هەموو ئاستەنگییانەى ئاماژەشم پێدا توانیوێتى لەبوارەکەدا سەرکەوتوو وبەردەوامیش بێت.

*لەکۆى گشتى ئەم باسەدا.. ئێستا پێگەى ژن لەکوێى پرۆسەى سیاسى هەرێم وهاوکێشەکانى حیزبە سیاسییەکان دایە؟
ـ بەشدارى کردنى ژن لەحیزبەکاندا بەرێژەیە.. حیزب هەیە پێدەچێت  70 ساڵ تەمەنی بێت تازە ژن گەشتۆتە مەکتەبى سیاسییەکەى یان سەرکردایەتییەکەى یاخوود هەر بوونیشى نییە، هەروەها ژنى سیاسییمان  هەیە لەمەکتەبى سیاسى یاخوود ئەندامى سەرکردایەتى حیزبییەکە کەچى راى وایە دەبێت پیاوێک چوار ژنى هەبێت .. لەلایەکى تریشەوە لەهەندى حیزبى عیلمانیشدا ژن هێشتا نەیتوانێوە بگاتە ناوەندەکانى بریار وئاستە باڵاکاندا.. بۆیە ئەم بەشداریپێکردنەى ژنان لەحیزبێکەوە بۆ حیزبێکى کە جیاوازە وسەرەراى گرفتەکانیش رێژەکان باشن بەشێوەیەکى گشتى.

* ماوەیەک لەمەوبەر بۆ مەسەلەى فراکسیۆنى هاوبەش هەریەک لەیەکێتى وگۆران لێژنەیەکیان پێکهێنا، لەو لیژنەیەشدا چەند ژنێک بەشدارییان پێکرا .. بەریزتان ئەو بەشدارى پێکردنەى ژنان چۆن دەبینن.. ئایا ریژەکە دڵخۆشکەرە ؟  
ـ لەو لیژنەیەدا 3 خانم رۆلێ گرنگ دەبینن ئەوانەش هیرۆ ئیبراهیم وبیگەرد تاڵەبانى وهەروەها خاتوو بەهار.. ئەم رێژەیە هەرچەندە هێشتا کەمە، بەڵام رێژەیەکى خراپ نییەو هیوادارین لەداهاتوودا کار بۆ بەشداریپێکردنى زیاترى ژنان بکرێت لەئاست وپلە جیاوازەکاندا.

*وەکو ژنێکى چالاکوان وهاوکات کادیرێکى سیاسیش لەحیزبێکى دیاریکراودا.. پێت وایە پارتە کوردستانییەکان بەهەموو رەنگ وئایدیا جیاوازەکانەوە توانیویانە کارەکتەرى ژن لەناوەندى بریاردانى حیزبیدا بەهێزبکەن بەبێ دەستپێشخەرى خودى ژنان خۆیان ؟

ـ ئەگەر باس لەرۆلێ حیزبەکان خۆیان بکەین ئەوە بەراستى ئەم پرسیارە قسەى زۆر هەڵئەگرێت ، لەنێو حیزبەکاندا ژن هەیە بەکەفائەت وتواناى خۆی توانیوێتى بگاتە پۆستێکى دیاریکراو،بەڵام هاوکات ژنیشمان هەبووە کەفائەتێکى تەوتۆى نەبووە وبەتواناى خۆى نەگەشتووەو تەنها وەکو واجیهەیەک لەلایەن حیزبەکەیەوە دانراوە یاخوود پۆستێکى پێ پرکراوەتەوە ..لێرەدا دەکرێت بووترێت زۆر کەمن ئەو ژنانەى بەبێ پشتیوانى حیزب بتوانن بگەنە پۆستێک لەپۆستەکان ،بەڵام ئەمە بەومانایەش نایەت کەژنى لێهاتوو خاوەن توانامان نییە لەنێوحیزبەکاندا تەنانەت لەدەرەوەى حیزبەکانیشدا ژنى بەتوانا هەیە ..حیزبەکان بەرواڵەت باس لەوە دەکەن کەئەگەر ژنێک کەفائەتى هەبێت ولایەنى حیزبیشى نەبێت ئەوان دەتوانن دەستى بگرن،بەڵام ئەوە زیاتر بەشێوەیەکى زارەکییە، ئەو ژنانەش کە لەدەرەوەى حیزبەکانن وخاوەنى توانایەکى زۆریشن بەڵام وەکو ئاماژەم پێدا چونکە سەر بەلایەنێکى دیاریکراونین ناتوانن بگەنە ناوەندەکانى بریار .

*بۆچوونێکى تریش هەیە.. هەندێک جار دەوترێت  دوورەپەرێزى ژنان خۆیان وایکردووە رۆل وپێگەیان لەنێو ئەحزابەکاندا سست بێت یاخوود کەمى رێژەى ژنان یەکێکى ترە لەهۆکارەکان.. ئەمە تاچەند بۆچوونێکى دروستە؟
ـ  بۆچوونێکى زۆر راستە.. ئێمە ئەگەر ژنێکى خاوەن توانامان هەبێت وخودى ئەو ژنەش ژنێکى ئازادبێت چۆن دەتوانێت بگاتە ناوەندى بریار لەحیزبێکى سیاسییدا یاخوود چۆن بگاتە ئاستى مەکتەبى سیاسى وسەرکردایەتى یەکێک لەحیزبەکانەوە ئەگەر خوێندنەوەى بۆ مەسەلە سیاسییەکان ودابونەریتە کۆمەڵایەتییەکان نەبێت؟.. هەر وەکو تێبینى ئێمە لەساڵى 1992 وە کەهەڵبژاردنمان ئەنجام داوەو نوێنەرمان هەبووە لەحکومەتدا ئایا ژنێک هەبووە بەبێ پشتیوانى حیزب بگاتە یەکێک لەکایەکانى ئەو حکومەتە؟ بێگومان نەخێر ..بۆیە بەشداریکردنى ژن لەسیاسەت ومەرکەزى بریاردا پەیوەستە بەبەشداریکردنى لەیەکێک لەحیزبەکاندا ئیدى حیزبى عیلمانى بێت یاخوود ئیسلامى، جالەبەر ئەوە دوورە پەرێزى ژن سەرەراى ئەو هەموو ئاستەنگییانەى کە لەدەسەڵاتى خودى ژن خۆیدا نییە خالێکى نەگەتیڤەو پێویستە لەنێو ئەو حیزبانەدا بچێتەپێشەوە وکۆڵیش نەدات.

* بوونى رێکخراوى حیزبى وسەربوخۆى تایبەت بەژنان چ رۆلێکى هەبووە لەئیبرازکردنى زیاترى بابەت وخواستەکانى ژنان.. پێت وایە سەربەخۆى فیعلى رێکخراوەکانى ژنان رۆلێکى ئەکتیڤ ترى دەبێت لەچالاکبوونى زیاترى ژنان بۆ سووربوون وگەشتن بەمافە سیاسییەکانیان تایبەت ؟

ـ من پێم وایە لەهەردوو جەمسەرەکەوە دەکرێت بوونى ئەو رێکخراوانە سوودێکى باشیان هەبێت بۆمەسەلەکانى ژنان چ رێکخراوە سەربوخۆ وهەروەها حکومییەکانیش.. بۆنموونە لەهەموو دونیادا حیزبى سیاسى رێکخراوى تایبەت بەخۆى هەیە.. ئەم رێکخراوانەش بەڵى خزمەت بەژنان دەکەن،بەڵام لەدیوێکى ترەوە خزمەت بەلایەنە حیزبییەکەش دەکەن ئەمەش هەرچۆنێک بێت سوودى هەیە بۆ ژنان.. سەبارەت بەرێکخراوەکانى تریش ئەوانەى هەڵگرى ناسنامەى سەربەخۆیین بێگومان ئەوانەش سەنگى خۆیان هەیە لەبەر ئەوەى لەو رێکخراوانەدا ژن بەتواناتر پێدەگات وبەبێ سانسوور قسە لەسەر مەسەلەکان دەکات وهەروەها پابەندیش نییە بە بریارى هیچ لایەنێکى سیاسییەوە .. بەڵام ئەگەر باس بێتەسەر ئەوەى کەرێکخراوەکانى ئێمە ئەکتیڤ نین،بەڵى منیش هاورام لەو رووەووە هەرچەندە ئەوەش ناکرێت بابەتێکى گشتگیربێت، من پێم وایە ئەو رێکخراوانەى کەسەر بەحیزبەکانن وبەشێوەیەکى ئەکتیڤانە تیشک دەخەنە سەر بابەتەکانى ژنان کۆمەڵە رێکخراوێکى زۆر کەمن بەکەمتر لەژمارەى پەنجەکانى دەست.

چاوى خەڵک/ ئەڤین 

 


PM:06:24:30/07/2016




ئه‌م بابه‌ته 570 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌